Oog in oog met de dode hoek

Dodehoeklessen

Een vrachtwagen, een landbouwvoertuig en tientallen nieuwsgierige basisschoolleerlingen. Op het Onze Lieve Vrouweplein in Ommel verandert een gewone schoolochtend in een praktijkles verkeersveiligheid. Leerlingen van OBS Kleurrijk ontdekken hoeveel een vrachtwagenchauffeur wel, maar vooral ook níét kan zien tijdens een les van Veilig op Weg! Blijf uit de dode hoek, een initiatief van Transport en Logistiek Nederland (TLN) en Veilig Verkeer Nederland (VVN).

“Wie denkt dat een vrachtwagenchauffeur alles kan zien?” Veel handen in groep 7/8 van OBS Kleurrijk in Ommel gaan omhoog. Chauffeur/instructeur Corina Hamer van Veilig op Weg! Blijf uit de dode hoek glimlacht veelbetekenend. “Aan het einde van deze ochtend denken jullie daar absoluut anders over.”

‘Gewoon op de stoep gaan staan’

De dodehoekles start in het klaslokaal. Op het digibord toont Corina een korte film over de dode hoek, afgewisseld met quizvragen. De leerlingen krijgen herkenbare verkeerssituaties voorgeschoteld. Een vrachtwagen slaat rechtsaf. Wat doe je? Hoeveel afstand houd je? En waar sta je het veiligst? Vingers schieten enthousiast omhoog. Op sommige vragen klinkt het antwoord meteen uit de klas, bij andere blijft het stiller.

“Gewoon op de stoep naast de vrachtwagen gaan staan”, komt een creatieve oplossing uit de klas. “Want op een stoep mag een vrachtwagen niet rijden.” Corina glimlacht, maar antwoordt dan serieus. “Slim bedacht, maar je wilt nooit afhankelijk zijn van een stoep om veilig te blijven. Zorg liever dat je nooit vlak naast een vrachtauto terechtkomt. Blijf altijd rechts en ruim achter grote voertuigen en houd minimaal drie meter afstand.”

Gerda

De les verplaatst zich naar buiten. Op het Onze Lieve Vrouweplein staan twee grote voertuigen. De ene is een 16 meter lange, 2,5 meter brede en 4 meter hoge Veilig op Weg-Scania. Vanwege de vrouwenstem van de Scania Assist (het assistentiesysteem) hebben de kinderen de vrachtauto ‘Gerda’ gedoopt.

De andere is de 11 ton zware Massey Ferguson-landbouwtrekker van Niels, die bij Van Helmond Loonbedrijf in Ommel werkt. Achter de tractor hangt een grote tankoplegger. De school vroeg Niels om met zijn combinatie naar het plein te komen. Zo kunnen de leerlingen kennismaken met de dode hoeken van een landbouwvoertuig.

De enorme banden en velgen van de tractor spreken direct tot de verbeelding. “Daar kun je in liggen!”, roept een van de leerlingen. Dat is natuurlijk niet de bedoeling – ook tijdens deze les staat veiligheid voorop. Maar het zegt alles over de afmetingen van de combinatie.

Een prent riskeren

In een boerendorp als Ommel horen tractoren net zo goed bij het straatbeeld als trucks. “Ik probeer dorpjes zoveel mogelijk te mijden”, vertelt Niels. “Maar vaak ontkom je er niet aan. Het zou makkelijker én veiliger zijn als ik over provinciale wegen rond Ommel mocht rijden, maar dat mag niet met een landbouwvoertuig. Doe ik dat toch, dan riskeer ik een prent. Het voelt wrang: de veiligste route is niet altijd de route die je mag nemen.”

Ontdekken

Het mooiste deel van de les is aangebroken. De theorie maakt plaats voor de praktijk. Corina rijdt voor Veilig op Weg! Blijf uit de dode hoek het hele land door om basisschoolleerlingen te laten ervaren hoe beperkt het zicht vanuit een vrachtwagencabine soms is. Na jaren als internationaal vrachtwagenchauffeur weet ze waar ze over praat.

“Ik vond het internationale werk prachtig, maar ik zou nooit meer iets anders willen doen dan dit. Je ziet kinderen hier echt iets ontdekken. Dat maakt veel meer indruk dan wanneer je het alleen vertelt.”

Afstand houden

De klas wordt opgedeeld in groepjes. De eerste vier leerlingen klimmen de cabine in, terwijl hun klasgenoten vlak voor en naast de vrachtwagen gaan staan. Corina vraagt of ze iedereen kunnen zien. Het antwoord laat zich raden: “Nee.” Pas als de kinderen buiten een paar meter naar voren lopen, komen ze in beeld.

Corina knikt. “Daarom is afstand zo belangrijk. Als je te dicht bij een vrachtwagen staat, kan een chauffeur je simpelweg niet zien.”

Toeterduel

Even later sluit het groepje in de cabine de ogen. Ondertussen zet Corina de andere leerlingen op verschillende plekken rondom de vrachtwagen. Zodra de ogen weer open mogen, begint het zoeken. Ondanks de spiegels blijken meerdere klasgenoten volledig uit beeld te zijn verdwenen. De verbaasde gezichten spreken voor zich.

Jur schudt zijn hoofd. “Ik dacht echt dat je vanaf hier alles kon zien.” Ook de Massey Ferguson van Niels trekt veel bekijks. Nadat de kinderen de cabine hebben verkend, krijgt de ochtend een passend slot. Er volgt een spontaan toeterduel tussen ‘Gerda’ en de tractor. De Scania doet een serieuze poging, maar moet de overwinning uiteindelijk aan de Massey Ferguson laten.

Veilige keuzes

Na een klein uur zit de dodehoekles erop. De leerlingen lopen terug naar school en praten onderweg nog na over wat ze hebben gezien. De boodschap is aangekomen: precies waar Corina iedere keer weer op hoopt.

“Kinderen ervaren hier zelf wat een chauffeur wel en niet kan zien. Als ze daardoor later een veiligere keuze maken in het verkeer, is deze ochtend meer dan geslaagd.”

10 september: Nationale Blijf uit de Dode Hoek Dag

Extra aandacht voor de gevaren van de dode hoek: daar draait het om tijdens de Nationale Blijf uit de Dode Hoek Dag, dit jaar op donderdag 10 september. Transport en Logistiek Nederland (TLN) en Veilig Verkeer Nederland (VVN) organiseren samen met scholen, transportbedrijven en chauffeurs door het hele land activiteiten om weggebruikers bewuster te maken van de risico’s rond grote voertuigen.

Wil je meer informatie over de Nationale Blijf uit de Dode Hoek Dag of wil je direct een les aanvragen? Kijk dan op www.veilig-op-weg.nl.