Pensioen delen na echtscheiding

pensioen

Chauffeur Jan Raaijman uit Ulft is na een huwelijk van 28 jaar gescheiden. Inmiddels is hij alweer een aantal jaren getrouwd met Monique. Jan en zijn ex-vrouw hebben bij de scheiding vastgelegd dat ze ieder de helft van elkaars pensioen krijgen dat ze hebben opgebouwd tijdens hun huwelijk. Jan wordt eind dit jaar 67 en krijgt dan AOW. Hij wil dan ook zijn pensioen in laten gaan. Zijn ex ontvangt vanaf dat moment haar deel van zijn pensioen.

Jan Raaijman
🛞 is 66 jaar
🛞 chauffeur bij H. Essers Transport
🛞 is gescheiden en daarna getrouwd met

Monique Jansen
🛞 is 65 jaar
🛞 woont samen met Jan in Ulft

Jan en Monique hebben samen vier kinderen en acht kleinkinderen

Jan: “Ik zit al veertig jaar op de vrachtwagen, waarvan 33 jaar bij dezelfde werkgever. Lange tijd reed ik met waardevolle spullen, zoals elektra en sigaretten. Eerst door Europa en later door het Oostblok. Vooraf was het nooit duidelijk hoe lang ik onderweg zou zijn. In 2011 strandde mijn huwelijk – we waren sinds 1983 getrouwd. Samen hebben we twee kinderen.”

50/50-verdeling

“Na de scheiding was ik altijd wel zo’n twee of drie weken weg. Dan werd het tijd om weer naar Nederland te gaan, want dan waren mijn schone onderbroeken op. Maar natuurlijk moesten er wel afspraken worden gemaakt. Mijn ex stelde voor om te kiezen voor een 50/50-verdeling van ons opgebouwde pensioen. Ik ben daar toen in meegegaan. Dat er meerdere keuzes zijn voor de verdeling van het pensioen kwam toen niet in me op.”

Wettelijk recht

Pensioenconsulent Martijn Mulder van Pensioenfonds Vervoer gaat voor Jan en Monique berekenen hoe hoog het pensioen van Jan is. Maar hij begint met een stukje geschiedenis: “Tot 1981 werd het pensioen vaak niet verdeeld na een echtscheiding. Stel dat alleen de man een inkomen had, dan hield hij ook het volledige pensioen. De vrouw bleef dan berooid achter. Vanaf 1981 moest het pensioen volgens een arrest van de Hoge Raad wél verdeeld worden. En sinds 1995 is de verdeling van het pensioen zelfs een wettelijk recht. De Wet verevening pensioenrechten bij scheiding bepaalt dat.” (zie kader)

Verdelen van het pensioen

“De standaardregel is, dat ieder de helft van het pensioen van de ander krijgt dat tijdens het huwelijk is opgebouwd. De ex-partner krijgt dan het geld van de ander op het moment dat de ander ervoor kiest om met pensioen te gaan. Je kunt ook voor een andere verdeling kiezen, bijvoorbeeld 70/30. Als jouw ex overlijdt, krijg je het pensioen weer terug.

En dan hebben we ook nog het partnerpensioen. Je ex-partner houdt recht op het partnerpensioen dat voor hem of haar is opgebouwd en krijgt dat vanaf het moment dat jij overlijdt.

Omzetten naar eigen pensioen

Een andere mogelijkheid is conversie. Dat betekent, dat ieder een eigen pensioenpotje krijgt. Meestal wordt het partnerpensioen ook al meegenomen in dat eigen pensioenpotje. Je kunt dan ieder voor zich bepalen wanneer je het pensioen laat uitkeren. Dat kan bij Pensioenfonds Vervoer op zijn vroegst tien jaar voor je AOW-leeftijd. Na conversie ben je het deel dat naar de ex-partner is gegaan kwijt als je ex overlijdt.”

Automatisch uitkeren

Martijn pakt op zijn laptop de gegevens van Jan erbij. “Inderdaad hebben jij en je ex gekozen voor een 50/50-verdeling van het opgebouwde pensioen tijdens jullie huwelijk. Omdat jullie de afspraken hebben doorgegeven aan Pensioenfonds Vervoer, krijgt zij van het pensioenfonds – zodra jij met pensioen gaat – automatisch elke maand haar deel van jouw pensioen. Andersom krijg jij ook de helft van het pensioen dat zij tijdens jullie huwelijk heeft opgebouwd. Dat ontvang jij vanaf het moment dat zij haar pensioen in laat gaan.”

Eerste tien jaar een hoger pensioen

Jan: “Wat ik nog wel wil laten uitzoeken is hoe het uitpakt als ik voor een hoog/laag-pensioen ga. De eerste tien jaar een hoger pensioen en dan na tien jaar een lager. Nu ben ik nog in goede gezondheid.” Pensioenconsulent Martijn: “En je hebt een eigen huis, dus je krijgt geen hogere woonlasten door jaarlijkse huurverhogingen.”

Lijfrente

Jan heeft ook een lijfrente, die hij de eerste vijf jaar na zijn pensionering wil laten uitkeren. Martijn: “Dan kom je in die vijf jaar uit op een maandbedrag van ruim 2.900 euro netto, inclusief je AOW en lijfrente. Als de lijfrente-uitkering na vijf jaar stopt, heb je 2.600 euro netto per maand. En na wéér vijf jaar, als de tien jaar hoog pensioen erop zitten, kom je op bijna 2.250 euro netto voor de rest van je leven. Daar kun je het inkomen van Monique bij optellen. En over twee jaar haar AOW plus pensioen.

Op het hoogtepunt in de komende tien jaar hebben jullie samen bijna 4.600 euro netto per maand. En over tien jaar altijd nog bijna 3.900 euro netto per maand.” (zie kader)

Tinder

Jan en Monique leerden elkaar in 2017 kennen. Monique: “Via Tinder. Ik was al vroeg weduwe en bleef achter met twee heel jonge kinderen. Ik heb 25 jaar in de horeca gewerkt. Toen de kinderen het huis uit waren, vond ik het tijd om uit te kijken naar een nieuwe liefde. Jan was meteen gek op mij. Bij mij duurde het wat langer. Jan vroeg me in 2019 ten huwelijk.”

Langzaam afbouwen

Grootse plannen heeft het stel niet. Jan wil nog een paar dagen per week blijven rijden: “Ik wil het langzaam afbouwen. Vanaf afgelopen januari ben ik al van een vijf- naar een vierdaagse werkweek gegaan. En als ik gepensioneerd ben wil ik nog een dag of drie rijden. Zodat het niet zo’n harde overgang voor me is. Want hobby’s heb ik (nog) niet.”

Monique: “Doordat ik zo lang alleen ben geweest, ben ik gewend om mijn eigen tijd in te vullen. Net zoals Jan dat doet op de vrachtwagen. Jammer genoeg heb ik een tijdje geleden een beroerte gehad, waardoor ik weinig prikkels kan verdragen. Ik pas nog wel op de kleinkinderen op woensdag. En in het bejaardenhuis doe ik een halve dag vrijwilligerswerk. Ik zal er echt aan moeten wennen dat Jan meer om me heen zal dartelen.”

Inkomsten Jan en Monique

Verdeling van het pensioen als je uit elkaar gaat

De Wet verevening pensioenrechten bij scheiding (Wet VPS) regelt de verdeling van pensioen bij echtscheiding of beëindiging van een geregistreerd partnerschap. Je hebt wettelijk recht op de helft van het pensioen dat je ex-partner tijdens het huwelijk heeft opgebouwd. Als je samenwoonde, geldt dat wettelijk recht niet.

Er zijn vier mogelijkheden voor de verdeling:

• 50/50: allebei de helft van elkaars pensioen. Dit is ook de wettelijke verdeling als je zelf geen keuze maakt. De ex is afhankelijk van de ander wanneer het pensioen ingaat.
• Een andere verdeling, bijvoorbeeld 70/30. Dat moet in het scheidingsconvenant worden opgenomen.
• Conversie. Het deel voor de ex wordt (meestal samen met het partnerpensioen) direct omgezet in een zelfstandig pensioenpotje voor de ex-partner. Je ex hoeft niet te wachten tot jij je pensioen laat ingaan, maar kan zelf beslissen wanneer zijn of haar pensioenpotje ingaat. Deze keuze moet in het scheidingsconvenant worden opgenomen.
• Afzien van een verdeling. Ook deze keuze moet in het scheidingsconvenant worden opgenomen.

De verwachting is dat op 1 januari 2028 een nieuwe wet voor de verdeling van het pensioen ingaat. De nieuwe wet gaat uit van conversie als je zelf geen keuze vastlegt. Dus ieder een eigen pensioenpotje. Nu nog moet je de scheiding binnen twee jaar zelf melden met een speciaal formulier. Als de nieuwe wet geldt, wordt de verdeling automatisch doorgevoerd zodra de scheiding is ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP). Je mag ook dan weer afwijken van de ‘standaard’-conversie.